Tanzimat Fermanı ve Sonuçları
15 Mayıs 2024

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

Tanzimat, Gülhane Hatt-ı Hümayunu yani Tanzimat Fermanı ile başlayan, Osmanlı Devleti'nin yenileşme hareketlerine yöneldiği dönemi ifade eder. Sultan Abdülmecid'in tahta oturmasıyla yaptığı ilk iş Tanzimat Fermanı'nı ilan etmek olmuştur. Çünkü devleti çöküşten kurtarmanın yolunun hukuk ve devlet yönetimi üzerinde yapılacak yeni düzenlemeler olduğu düşünülüyordu. Fakat başta söylemek gerekirse Müslüman ve gayrimüslim halkı ilgilendiren bu fermanın, halkın isteğiyle değil de salt padişahın iradesiyle çıkarılmış bir ilan olması amacına ulaşamamasındaki en büyük etkenlerden biridir. Bir yandan da padişahın iradesiyle kendi yetkilerini sınırlandırması ve kanun üstünlüğünün bir nebze de olsa kabul edilmesi açısından o dönem için olumlu bir gelişme olmuştur.

Tanzimat

Döneme ismini veren Tanzimat Fermanı'nın ilanı ve çeşitli yenilikler, düzenlemeler ve açılan yeni kurumlar ile dönemin genel görünüşünün olumlu olduğu söylenebilir. Fakat yine de neden Osmanlı Devleti kurtulamadı? Sorusu akla gelirse buna cevap olarak yeniliklerin evet olumlu ve gerekli olduğu fakat artık bunları yapmakta epey geç kalındığı söylenebilir. Örneğin Osmanlı bu dönemde düşünce ve halkın haber alma özgürlüğü açısından önemli bir detay olan gazete basımını ilk defa yapmaya başlamıştır. Fakat Avrupa'da gazete Osmanlı'dan neredeyse 100 yıl önce basılıyordu. Bunun gibi pek çok geç kalınmış yeniliğin sıralanabileceği dönem, özetle Osmanlı'nın kendi içerisinde olumlu bir gelişme seviyesine ulaşmıştır fakat dünya geneli için Osmanlı kadar büyük bir anlam taşımamaktadır. Getirilen yeniliklere göz atarsak dönemde: İl genel meclisleri ve belediye örgütlerinin kurulmasıyla teşkilatlanma çalışmalarına önem verildi. Azınlıklara mülk sahibi olma, devlet memuru olma hakkı tanındı. Müsadere sistemi kaldırıldı ve Maliye Bakanlığı gibi kurumlar açıldı. İlk kâğıt para basıldı. İngiltere'den ilk dış borç alındı. İstanbul Üniversitesi (Darü'l Fünun), Mekteb-i Mülkiye gibi okullar açıldı. İlk tıp derneği, Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane kuruldu. Batı dillerinden çeviriler yapılmaya başlandı. İlk özel gazetemiz olan Tercüman-ı Ahval çıkartıldı.

Tanzimat Fermanı'nın Yayımlanma Amacı

Osmanlı'nın giderek güç kaybettiği dönemde milliyetçilik akımı öne çıkmış ve etnik ırklar bağımsızlıklarını ilan etmek ister hale gelmişlerdi. Bünyesinde çok çeşitli etnik kökenleri barındıran Osmanlı bu yüzden en büyük zorluğu yaşayan devletlerden biri oldu ve elindeki birçok bölgeyi de bu yüzden kaybetti. Hala kendi toprakları içerisinde olan milletleri bir arada tutmanın yollarını arayan Osmanlı bir yandan da Avrupalı devletlerin azınlıklar bahanesiyle devletin iç işlerine karışması sorunuyla uğraşıyordu. Çözüm olarak Mustafa Reşit Paşa'nın hazırlanmasında aktif rol oynadığı Tanzimat Fermanı, Gülhane Parkı'nda halka duyuruldu.

Ferman, İngiltere'nin 1215'te yayınladığı Magna Charta ile benzerlik göstermektedir. Amacı Müslümanları ve gayrimüslimleri eşit duruma getirmek, yeniliklere gitmekti.

Tanzimat Fermanı ile birlikte:
  • Din, dil, ırk gözetilmeksizin tüm vatandaşların can ve mal güvenliği kanunların güvencesinde olacak.
  • Askerlik vatan görevi haline getirilecek, yeni düzenlemelere gidilecek.
  • Vergiler halkın gelirine göre farklı farklı alınacak.
  • Halka özel mülkiyet edinebilme ve miras bırakabilme hakkı verilecek.
  • Mahkemeler herkese eşit davranacak ve kimse yargısız ceza almayacak.
  • Rüşvet ve kayırmalar son bulacak.

Tanzimat Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Ayşe Sultan Hayatı ve Ölümü

Ayşe Sultan Hayatı ve Ölümü

Popüler İçerikler

İlk Osmanlı Medresesi

İlk Osmanlı Medresesi

Editörün Seçtiği

İlginizi Çekebilir

Rodosun Fethi ve Tarihi

Rodosun Fethi ve Tarihi

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Padişah Ahmet. Hayatı ve Ölümü

Padişah Ahmet. Hayatı ve Ölümü

2. Süleyman Dönemi ve Savaşları

2. Süleyman Dönemi ve Savaşları

Osmanlı Devleti Haritası

Osmanlı Devleti Haritası

Osmanlıda Vakıf Nasıl İşletilirdi?

Osmanlıda Vakıf Nasıl İşletilirdi?

Kapıkulu ve Yeniçeri Ocağını Kuran Padişah Hangisidir?

Kapıkulu ve Yeniçeri Ocağını Kuran Padişah Hangisidir?

Güncel

IV. Murad Dönemi Siyasi Olaylar

IV. Murad Dönemi Siyasi Olaylar

Güncel

2. Selim Dönemi ve Savaşları

2. Selim Dönemi ve Savaşları

Güncel

2. Murat Dönemi ve Savaşları

2. Murat Dönemi ve Savaşları

Osmanlı Padişah Eşleri

Osmanlı Padişah Eşleri

Osmanlı Beylikleri Özellikleri ve Dönemleri

Osmanlı Beylikleri Özellikleri ve Dönemleri

Genç Osman Nasıl Öldürüldü

Genç Osman Nasıl Öldürüldü

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

4. Mustafa Dönemi ve Tarihi

4. Mustafa Dönemi ve Tarihi

Osmanlı Devletini Kim Kurdu?

Osmanlı Devletini Kim Kurdu?

Osmanlı Yükselme Dönemi

Osmanlı Yükselme Dönemi

Osmanlı Devletinde Harem

Osmanlı Devletinde Harem

Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi

Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi

İlk Osmanlı Bankası Hangisidir ve Çalışma Şekli

İlk Osmanlı Bankası Hangisidir ve Çalışma Şekli

Kanunî Sultan Süleyman Dönemi Fetihler

Kanunî Sultan Süleyman Dönemi Fetihler

Yavuz Sultan Selim

Yavuz Sultan Selim

Osmanlı Devletinin Kuruluşu

Osmanlı Devletinin Kuruluşu

3. Mustafa Dönemi Yenilikler

3. Mustafa Dönemi Yenilikler

Sokullu Mehmet Paşa Dönemi ve Yaşanan Olaylar

Sokullu Mehmet Paşa Dönemi ve Yaşanan Olaylar

2. Beyazıt Dönemi ve Fetihleri

2. Beyazıt Dönemi ve Fetihleri

Yıldırım Beyazıt Dönemi Fetihler

Yıldırım Beyazıt Dönemi Fetihler

Celali İsyanları Tarihi ve İsyanın Sebepleri

Celali İsyanları Tarihi ve İsyanın Sebepleri

1. Ahmed Dönemi Yenilikleri

1. Ahmed Dönemi Yenilikleri

Osmanlı Rus Savaşı

Osmanlı Rus Savaşı

Genç Osman Dönemi

Genç Osman Dönemi

1. Ahmet Dönemi ve Savaşları

1. Ahmet Dönemi ve Savaşları

Osmanlı Ordusu Özellikleri ve Savaşları

Osmanlı Ordusu Özellikleri ve Savaşları

Sultan Alparslan Hayatı ve Ölümü

Sultan Alparslan Hayatı ve Ölümü