4. Mehmet Dönemi ve Savaşları
15 Mayıs 2024

4. Mehmet Dönemi ve Savaşları

4. Mehmet, 2 Ocak 1640 yılında doğmuş olan 100. İslam Halifesi ve 19. Osmanlı padişahıdır. Babası 1. İbrahim, annesi ise Turhan Hatice Sultan'dır. Ava olan merakı yüzünden Avcı Mehmet olarak da bilinir. Kanuni'den sonra 39 yılla en uzun padişahlık dönemi yaşayan 4. Mehmet, babasının yerine 8 Ağustos 1648 yılında tahta geçtiğinde henüz 7 yaşındaydı. İyi bir tahsil görmüş olan 4. Mehmet, ava ve edebiyata merakıyla tanınıyordu. İçki yapımını ve içki içmeyi yasaklayan, beş vakit namaz kılan biriydi. Saltanatı döneminde 60 yılda bitirilmemiş olan Yeni Cami ve Külliyesini tamamlamış, Anadolu ve Rumeli Hisarlarını tamir ettirmiş, Köprülü Külliyesini, Mısır Çarşısını, Köprülü Mehmet Paşa Camisini, Hünkâr kasrını, Kara Mustafa Paşa Cami ve Kervansarayını, Fazıl Ahmet Paşa Külliyesini yaptırmıştır. Saltanatı döneminde Köprülü ailesine sadrazamlığı vermekle isabetli bir karar almıştır.

4. Mehmet Saltanatı

Tahta geçtiği ilk yıllar karışıklıklar içinde geçmiştir. Yaşı küçük olduğundan annesi ve babaannesi Kösem Sultan devlet yönetimini karışıyorlardı. İki kadın arasındaki rekabet giderek kızışıyordu. Kösem Sultan Turhan Sultan'dan kurtulmak için 4. Mehmet'i tahttan indirme planları yapmaktaydı. Bu planları öğrenen Turhan Sultan 3 Eylül 1651 yılında Kösem Sultan'ı öldürttü. 4. Ahmet mali açıdan düzenlemeler yapması için, 1652 tarihinde Tarhuncu Ahmet Paşa'yı sadrazam olarak atadı. Fakat çok geçmeden öldürüldü. Sonrasında gelen sadrazamlar da başarılı olmadılar. Askerler arasında ayaklanmalar baş gösterdi. Askerin verdiği listedeki devlet büyükleri ve saray ağaları öldürüldü. Cesetleri Sultanahmet Meydanı'na çınar ağacına asıldı. Tarihte bu olaya Vaka-i Vakvakiye (Çınar ağacı) adı verilmiştir. 1656 tarihinde Çanakkale Boğazında Venedik donanmasına yenilen Osmanlı donanması, Limni ve Bozcaada'nın Venediklilerin eline geçmesine sebep olmuştur. İstanbul'un paniklemesi ve karışıklıklar sebebiyle, Turhan Sultan 15 Eylül 1656 tarihinde sadrazamlığa Köprülü Mehmet Paşa'yı getirmiştir.

Köprülüler dönemi: Turhan Sultan ve padişahtan tam yetki alarak göreve gelen Köprülü Mehmet Paşa, Anadolu ve İstanbul'daki güvenliği sağlamıştır. Venediklilerin elinden Limni ve Bozcaada'yı geri almıştır. Rus ordusunu Konotop zaferiyle yenmiş, Erdel Beyi Rakoçi isyanını bastırmıştır. Ülkedeki asayişi şiddetle sağlama yolunu seçmiştir. Beş yıl süren görevinin sonunda vefatı üzerine yerine oğlu Fazıl Ahmet Paşa getirilmiştir. Oğlu da Avusturyalılardan Uyvar Kalesini alarak Vasvar Antlaşmasını imzalamıştır. Antlaşmaya göre, Erdel Beyliği Osmanlılara bağlanacak, Novigrad ve Uyvar kaleleri Osmanlıların olacak ve Avusturya Osmanlı'ya savaş tazminatı ödeyecekti. Venediklilerin vergi ödemeyi istememesi sebebiyle yola çıkarak, Girit'te bulunan Kandiye Kalesini Venediklilerden alıp, yirmi dört yıl süren savaşa son vermiştir. Lehistan seferine 4. Mehmet'le çıkan sadrazam, 1672 tarihinde Bucaş Antlaşması yaparak Edirne'ye dönmüştür. Lehistan'ın antlaşmaya uymaması sebebiyle, bir yıl sonra çıkılan sefer, 1676 tarihinde sona ermiştir. Fazıl Paşa'nın ölmesi üzerine yerini onların yetiştirdiği Merzifonlu Kara Mustafa Paşa getirildi. 4. Mehmet sadrazamı ile Çehrin Kalesini Ruslardan geri almak için sefere çıktı. Kaleyi alarak, 1678 tarihinde Edirne'ye geri döndü. Ruslarla 1681 tarihinde yirmi yıl sürecek ateşkes antlaşması yapıldı. 1675 yılında İngiltere'yle yapılan antlaşmayla 1. Elizabeth dönemindeki imtiyazların ve kapitülasyonların yürürlüğü benimsenmiştir.

İkinci Viyana kuşatması: 4. Mehmet'in saltanatındaki en önemli olaylardan olan Viyana kuşatması 1683 tarihinde iki ay süreyle devam etmiştir. Kuşatmanın başarısız olması Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'ya bağlanarak idam edilmiştir. Yerine Kara İbrahim Paşa sadrazam yapılmıştır. Kuşatmanın sonrasında Lehistan, Venedik ve Avusturyalılar birleşip saldırıya geçmişlerdir. Budin, Estergon ve Peşte kaybedilmiştir. Mohaç savaşında ağır bir yenilgi alınmıştır. Venediklilerde Preveze, Ayamavra, Atina ve Mora'yı almıştır. Bu başarısızlıklar askerin ayaklanmasına ve 4. Mehmet'in tahttan indirilmesine kadar gitmiştir. Bunun üzerine 4. Mehmet 8 Kasım 1687 tarihinde saltanattan indirilerek, yerine kardeşi olan Süleyman geçirilmiştir.

4. Mehmet'in ölümü

Tahttan indirilmesinin ardından Edirne Sarayına kapatılan 4. Mehmet ve iki oğlu, 4. Mehmet'in 6 Ocak 1697 tarihindeki ölümüne kadar burada kalmışlardır. Cenazesi Yeni Camiindeki Turhan Valide Türbesine annesinin yanına gömülmüştür.

4. Mehmet Yorumları

soru

ela

19 Mayıs 2024 Pazar

Belki de osmanlının kibrinin doruk noktasının yaşandığı dönemdir

Cevap yaz
cevap

Admin

19 Mayıs 2024 Pazar

Osmanlı İmparatorluğu'nun zirve dönemlerinde küstahlık olarak algılanabilecek bir tutum gösterdiği doğru olabilir, ancak bu durum bir imparatorluğun güçlü ve kendine güvenen bir yapıya sahip olmasından kaynaklanabilir. Her ne kadar bu tür tutumlar olumsuz görülse de, o dönemin şartlarını ve dinamiklerini anlamak önemlidir.

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Yavuz Sultan Selim

Yavuz Sultan Selim

Osmanlı Padişah Eşleri

Osmanlı Padişah Eşleri

Popüler İçerikler

İlginizi Çekebilir

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Sultan Ahmet Hayatı ve Ölümü

Sultan Ahmet Hayatı ve Ölümü

Son Osmanlı Padişahı Sultan Vahdettin

Son Osmanlı Padişahı Sultan Vahdettin

Osmanlı Arması Özellikleri ve Sembolleri

Osmanlı Arması Özellikleri ve Sembolleri

Osmanlı Hukuk Sistemi Nasıl İşliyordu?

Osmanlı Hukuk Sistemi Nasıl İşliyordu?

Osmanlı Sadrazamları Grevleri ve Yetkileri

Osmanlı Sadrazamları Grevleri ve Yetkileri

Güncel

1. Mahmut Dönemi ve Savaşları

1. Mahmut Dönemi ve Savaşları

Güncel

Osmanlı Edebiyatı

Osmanlı Edebiyatı

Güncel

Osmanlı Padişahları Dönemleri ve Hayatları

Osmanlı Padişahları Dönemleri ve Hayatları

Osmanlı Padişahları Soy Ağacı

Osmanlı Padişahları Soy Ağacı

Adile Sultan Kasrı Hayatı ve Ölümü

Adile Sultan Kasrı Hayatı ve Ölümü

Emir Sultan Hayatı ve Ölümü

Emir Sultan Hayatı ve Ölümü

3. Osman Dönemi ve Savaşları

3. Osman Dönemi ve Savaşları

1. Ahmed Dönemi Yenilikleri

1. Ahmed Dönemi Yenilikleri

Orhan Gazi Döneminde Yapılan Yenilikleri

Orhan Gazi Döneminde Yapılan Yenilikleri

Fatih Sultan Mehmet Hayatı ve Ölümü

Fatih Sultan Mehmet Hayatı ve Ölümü

Osmanlı Başkentleri

Osmanlı Başkentleri

3. Selim Dönemi Yapılan Yenilikler

3. Selim Dönemi Yapılan Yenilikler

Vahdettin Hayatı ve Padişahlık Dönemi

Vahdettin Hayatı ve Padişahlık Dönemi

3. Mehmet Dönemi Fetihler

3. Mehmet Dönemi Fetihler

Osmanlı Ordusu Özellikleri ve Savaşları

Osmanlı Ordusu Özellikleri ve Savaşları

3. Murat Dönemi ve Savaşları

3. Murat Dönemi ve Savaşları

1.Murat Dönemi Fetihler

1.Murat Dönemi Fetihler

Hürrem Sultan Hayatı ve Döneminde Yaşanan Olaylar

Hürrem Sultan Hayatı ve Döneminde Yaşanan Olaylar

Genç Osman Nasıl Öldürüldü

Genç Osman Nasıl Öldürüldü

3. Selim Dönemi ve Savaşları

3. Selim Dönemi ve Savaşları

Sultan Selim Hayatı ve Ölümü

Sultan Selim Hayatı ve Ölümü

Abdülmecit Dönemi ve Savaşları

Abdülmecit Dönemi ve Savaşları

Rodosun Fethi ve Tarihi

Rodosun Fethi ve Tarihi

Pargalı İbrahim Hayatı ve Dönemi

Pargalı İbrahim Hayatı ve Dönemi

Cem Sultan Hayatı ve Dönemi

Cem Sultan Hayatı ve Dönemi

Osmanlı Duraklama Dönemi

Osmanlı Duraklama Dönemi

Osman Gazi Hayatı ve Dönemi

Osman Gazi Hayatı ve Dönemi

Osmanlı Deniz Kuvvetleri

Osmanlı Deniz Kuvvetleri

Osmanlı Divan Üyeleri

Osmanlı Divan Üyeleri

Rüstem Paşa Hayatı ve Dönemi

Rüstem Paşa Hayatı ve Dönemi