3. Ahmet Dönemi ve Savaşları
22 Haziran 2024

3. Ahmet Dönemi ve Savaşları

3. Ahmed

Babası IV. Mehmed ve annesi Emetullah Rabia Gülnuş Sultan olan III. Ahmed, 30 Aralık 1673 tarihinde dünyaya gelmiş ve Osmanlı İmparatorluğu'nun 23. padişahı ve 102. İslam halifesi olarak tarihe geçmiştir. Çok iyi bir eğitim alan III. Ahmed, ağabeyi II. Mustafa'nın yerine 22 Ağustos 1703 yılında tahta çıkmıştır. Lale Devri boyunca tahtta kalmış olan III. Ahmed, hattat ve şair olarak da tanınmaktadır. Divan edebiyatında "Necib" mahlasıyla şiirler yazmıştır. Gençlik döneminde şehzadelerin öldürülmesi uygulamasının kaldırılması nedeniyle oldukça rahat bir yaşam sürmüştür. Bu dönemde görgüsünü ve bilgisini artırma fırsatı yakalamıştır. Avrupa'daki yenilikleri takip ederek, matbaanın Osmanlı topraklarına getirilmesine çalışmıştır. 27 yıl gibi uzun bir süre padişahlık yapan III. Ahmed, Patrona Halil İsyanı sonrasında 1 Ekim 1730 yılında tahtan inmiştir.

III. Ahmed Saltanatındaki Gelişmeler

III. Ahmed tahta geçtiği ilk zamanlarda, yeniçerilerdeki disiplinsizliğin giderilmesine çalışmıştır. Fakat bu konuda başarı sağlayamamıştır. Sadrazam olarak atadığı Çorlulu Ali Paşa, idari konularda yardımcı olmuştur. Hazine için çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Rusya'nın Orta Asya üzerinden yayılmak istemesi, Balkanlardaki toplulukları Slavlaştırmaya çalışması ve sıcak denizlere ulaşma arzusu nedeniyle, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında gergin bir dönem yaşanmıştır. Bu dönemde ilköğretim zorunlu hale getirilmiştir.

Prut Savaşı

Rusya, Osmanlı Devleti'ni zayıflatmak ve savaştığı toprakları geri almak için Ortodoks toplumları kışkırtmıştır. 28 Haziran 1709 tarihinde İsveç Kralı Demirbaş Şarl, Poltava Savaşı'nda yenilgiye uğramış ve Osmanlılara sığınmıştır. Şarl, 1 Şubat 1713 tarihine kadar Bender'de mülteci olarak yaşamıştır. İsveç Kralı'nın peşinde olan Rusya, Osmanlı'ya saldırılar düzenleyince 1711 yılında Rusya'ya savaş ilan edilmiştir. Kırım ordusunun desteğiyle, Osmanlı donanması Karadeniz'den, Sadrazam Baltacı Mehmet Paşa komutasındaki ordu ise Eflak üzerinden ilerleyerek Rusları Prut Nehri kıyısında kuşatmıştır. Çariçe I. Katerina'nın barış çağrısı sonucunda, 21 Temmuz 1711 tarihinde imzalanan Prut Antlaşması ile Osmanlı Devleti zafer kazanmıştır. Antlaşmaya göre, Azak Kalesi Osmanlı'ya geçerek Karadeniz yeniden bir Türk gölü olmuştur. Ayrıca Rusların İstanbul'da elçi bulundurmaması, Lehistan'ın iç işlerine karışmaması ve İsveç Kralı Şarl'ın ülkesine dönmesi kararlaştırılmıştır. Osmanlı Devleti, bu zaferden sonra daha önce kaybettiği Mora'yı geri almak ve Venedikli korsanların saldırılarını önlemek amacıyla, 8 Aralık 1714 tarihinde Venediklilere savaş açmıştır. Silahtar Ali Paşa komutasındaki ordu, 22 Ağustos 1715 tarihinde Koron, Moron ve Mora'yı fethetmiştir.

Osmanlı-Avusturya ve Venedik Savaşı ve Pasarofça Antlaşması

Avusturya'nın Karlofça Antlaşması'na göre Mora'nın Venediklilere verilmesini istemesi, Avusturya ile savaşın başlamasına neden olmuştur. Osmanlı ordusu, 5 Ağustos 1716 tarihinde Petrovaradin Muharebesi'nde Avusturyalılar tarafından bozguna uğramıştır. Sadrazam Silahtar Ali Paşa'nın şehit düştüğü bu savaşın ardından, 18 Ağustos 1717 tarihinde Belgrad Avusturyalıların eline geçmiştir. Sadrazamlığa getirilen Damat İbrahim Paşa'nın önerisiyle barış sağlanarak, 1 Temmuz 1718 tarihinde Pasarofça Antlaşması imzalanmıştır. Antlaşmaya göre, Belgrad, Banat ve Sırbistan Avusturya'ya; Arnavutluk kıyıları, Bosna ve Dalmaçya Venediklilere; Mora ise Osmanlılara bırakılmıştır. 1724 yılında İran'daki taht kavgalarını fırsat bilen Rusya, İran'a saldırmaya başlamıştır. Osmanlılar, İran'ın Rusya'nın eline geçmemesi için İran'a sefer düzenleyerek, Ruslarla İstanbul Antlaşması'nı imzalamıştır. Antlaşmaya göre, Bakü, Derbent ve Dağıstan Ruslara; Azerbaycan'daki yerler Osmanlılara bırakılmıştır.

Lale Devri

Pasarofça Antlaşması'ndan sonra, Patrona Halil İsyanı'na kadar süren 12 yıllık dönem, Osmanlı Devleti'nde Lale Devri olarak anılmaktadır. Sadrazam Damat İbrahim Paşa ve III. Ahmed'in barışçıl politikaları bu dönemin yaşanmasına neden olmuştur. Bu döneme kültür, edebiyat ve sanat alanındaki gelişmeler ile teknik alanda Avrupa'dan alınan yenilikler damga vurmuştur. Avrupa'ya geçici elçilerin gönderildiği bu dönemde, Paris elçisi Sait Efendi ve İbrahim Müteferrika 16 Aralık 1727 tarihinde ilk matbaayı kurmuştur. Yalova'da ilk kâğıt fabrikası, İstanbul'da itfaiye örgütü, kumaş fabrikası ve çini imalathanesi açılmıştır. İstanbul'da köşkler, saraylar ve lale bahçeleri kurulmuştur. Doğu kültürüne ait eserler Türkçe'ye çevrilmiştir. İstanbul'da uzun süren savaşlardan sonra yaşanan bu dönem, halkın da hoşnut olduğu bir dönem olmuştur.

Osmanlı-İran Savaşı (1723-1727)

Osmanlı Devleti, Şirvan'da yaşanan karışıklık üzerine Rusya ile anlaşarak, Hoy, Hemedan ve Revan üzerinden İran ve Kafkasya'ya savaş açmıştır. Ardından 1725 yılında Tebriz'e girmiştir. Andican'da Safeviler karşısında yenilgiye uğrayarak, İran Şahı ile Hemedan Barışı'nı imzalamıştır.

Patrona Halil İsyanı

Damat İbrahim Paşa'nın yaptığı işleri israf olarak değerlendiren bazı gruplar, İran seferinin başarısızlığı karşısında harekete geçerek, ayaklanma başlatmışlardır. Yeniçeriler de huzursuzluk içindeydiler. 17. Ağa bölüğü yeniçerisi olan Patrona Halil ve etrafındakiler 25 Eylül 1730 tarihinde ayaklansalar da halkın katılmaması nedeniyle başarılı olamamışlardır. Üç gün sonra isyana devam eden grup, esnafı da yanına çekerek yeniçerilerden yardım almıştır. III. Ahmed isyancılara isteklerini sorduğunda, Damat İbrahim Paşa dahil 37 kişinin kendilerine verilmesini istemişlerdir. Bu kişiler isyancılara teslim edilmiştir. Ancak şehri tahrip eden, Sadabad Köşkü'nü yakan isyancılar durmak bilmemiştir. Divan şairi Nedim de bu isyan sırasında ölmüştür. III. Ahmed isyancıların tüm isteklerini yerine getirmesine rağmen, ailesine ve kendisine zarar verilmemesi şartıyla tahtan çekilmiştir. Tahtı 1 Ekim 1730 tarihinde Şehzade Mahmud'a bırakmıştır. 1 Temmuz 1736 yılında vefat eden III. Ahmed, Yeni Cami Turhan Valide türbesine defnedilmiştir.

III. Ahmed Döneminde Yaptırılan Mimari Eserler

Damat İbrahim Paşa ile uyumlu çalışmalarıyla, Lale Devri'nde edebiyata, sanata ve hayata kendine özgü bir yaklaşım getiren III. Ahmed, ince ve hassas bir yapıya sahipti. Topkapı Sarayı ve Yeni Camii'de kütüphane, Ayasofya'da Bab-ı Hümayun'un karşısında bulunan III. Ahmed Çeşmesi ve İstanbul'un su ihtiyacını karşılamak üzere Deryayı Sim adıyla bilinen su bendini inşa ettirmiştir. Çorlulu Ali Paşa Medresesi, Üsküdar'da Yeni Valide Camii, Çubuklu Camii yanında Mesire Çeşmesi, Hüsrev Ağa Camii'ndeki çeşme gibi eserler de onun döneminde inşa edilmiştir.

3. Ahmet Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Ayşe Sultan Hayatı ve Ölümü

Ayşe Sultan Hayatı ve Ölümü

Popüler İçerikler

Editörün Seçtiği

İlginizi Çekebilir

Osmanlı Divan Üyeleri

Osmanlı Divan Üyeleri

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Osmanlı Devlet Yapısı

Osmanlı Devlet Yapısı

II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler

II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler

Genç Osman Nasıl Öldürüldü

Genç Osman Nasıl Öldürüldü

IV. Murad Dönemi Siyasi Olaylar

IV. Murad Dönemi Siyasi Olaylar

Osmanlıda Toprak Sistemi Nasıldı?

Osmanlıda Toprak Sistemi Nasıldı?

Güncel

1. Mehmed

1. Mehmed

Güncel

1.Murat Dönemi Yapılan Yenilikler

1.Murat Dönemi Yapılan Yenilikler

Osmanlı Devletinde Yapılan Medreseler

Osmanlı Devletinde Yapılan Medreseler

Yeniçeri Ocağının Özellikleri

Yeniçeri Ocağının Özellikleri

Kuyucu Murat Paşa Dönemi ve Olayları

Kuyucu Murat Paşa Dönemi ve Olayları

Fatih Sultan Mehmed Dönemi Yenilikler

Fatih Sultan Mehmed Dönemi Yenilikler

3. Osman Dönemi ve Savaşları

3. Osman Dönemi ve Savaşları

Yavuz Sultan Selim

Yavuz Sultan Selim

Osmanlı Devletini Kim Kurdu?

Osmanlı Devletini Kim Kurdu?

Celali İsyanları Tarihi ve İsyanın Sebepleri

Celali İsyanları Tarihi ve İsyanın Sebepleri

Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü

Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü

İltizam Özellikleri ve Uygulanışı

İltizam Özellikleri ve Uygulanışı

2. Murat Dönemi ve Savaşları

2. Murat Dönemi ve Savaşları

3. Mustafa 3 Mustafa Dönemi ve Savaşları

3. Mustafa 3 Mustafa Dönemi ve Savaşları

Osmanlı Hanedanı

Osmanlı Hanedanı

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

2. Abdülhamit Dönemi ve Hayatı

2. Abdülhamit Dönemi ve Hayatı

Kapıkulu ve Yeniçeri Ocağını Kuran Padişah Hangisidir?

Kapıkulu ve Yeniçeri Ocağını Kuran Padişah Hangisidir?

3. Ahmet Dönemi ve Savaşları

3. Ahmet Dönemi ve Savaşları

Osmanlıda Eğitim Sistemi Nasıldı?

Osmanlıda Eğitim Sistemi Nasıldı?

17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Nasıldı?

17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Nasıldı?

Osmanlı Haçlı Savaşları ve Sonuçları

Osmanlı Haçlı Savaşları ve Sonuçları

Osmanlı Başkentleri

Osmanlı Başkentleri

19 Yüzyılda Osmanlı Devleti

19 Yüzyılda Osmanlı Devleti

Osmanlı Hukuk Sistemi Nasıl İşliyordu?

Osmanlı Hukuk Sistemi Nasıl İşliyordu?

Osmanlı Devletinde Harem

Osmanlı Devletinde Harem

Osmanlı Yükselme Dönemi

Osmanlı Yükselme Dönemi

3. Selim Dönemi Yapılan Yenilikler

3. Selim Dönemi Yapılan Yenilikler

İkinci Kosova Savaşı ve Sonuçları

İkinci Kosova Savaşı ve Sonuçları