Osmanlı Duraklama Dönemi
22 Haziran 2024

Osmanlı Duraklama Dönemi

Osmanlı'nın Duraklama Dönemi

Osmanlı İmparatorluğu'nun duraklama dönemi, 1579-1699 yılları arasında gerçekleşmiştir. Sokullu Mehmet Paşa'nın ölümüyle başlayan bu dönem, çeşitli iç ve dış etkenlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkmıştır.

Osmanlı Devleti'nin Genel Durumu

Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı Devleti, sınırlarını oldukça genişletmiş ve dünyanın en güçlü devletlerinden biri haline gelmişti. Ancak bu durum uzun sürmedi. Egemenlik altına alınan ülkelerin sürekli denetim altında tutulması zorunluluğu, batıda Avusturya ve doğuda İran ile yapılan savaşlar ve iç sorunlar Osmanlı Devleti'ni giderek zor bir duruma soktu. 16. yüzyılın sonu ve 17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin ilerleme gücü azalmaya başladı. Yapılan bazı fetihlere rağmen Osmanlı Devleti duraklama dönemine girdi. Sokullu Mehmet Paşa'nın ölümünden sonra ülkenin yönetiminde, askeri alanda ve ilim kuruluşlarında çöküş başladı. Uzun süren savaşlar nedeniyle ülkenin sosyal ve ekonomik dengesi bozuldu. Devleti güçlendirmek için bazı yenilikler yapılmaya çalışılsa da bu yenilikler köklü olmadığı için istenilen sonuç alınamadı.

Duraklama Döneminin Nedenleri

İç Nedenler

  • Osmanlı Devleti'nin ve merkezi idaresinin bozulması,
  • Askere alınan deneyimsiz kişilerin etkisi,
  • İlmiye sınıfının (eğitim) bozulması,
  • Osmanlı ekonomisinin (maliye) bozulması,
  • Toplum yapısının bozulması,
  • Coğrafi keşifler sonucunda Osmanlı ticaret yollarının öneminin azalması ve buna bağlı olarak gelir düşüşü,
  • Avrupa'daki altın miktarının artmasıyla akçenin değer kaybetmesi,
  • Osmanlı toprak sisteminin bozulması,
  • Eyalet sisteminin bozulması,
  • Kozmopolit Osmanlı toplumunun yapısındaki değişiklikler.

Dış Nedenler

  • Devletin doğal sınırlarına ulaşması (Doğu'da İran, Kuzey'de Rusya, Batı'da Avusturya),
  • Avrupa'da merkezi krallıkların kurulması,
  • Topun savaşlarda kullanılması,
  • Feodalitenin çözülmesi,
  • Avrupa'da Rönesans ve Reform hareketleri sonucu bilim ve tekniğin gelişmesi,
  • Avrupa'nın coğrafi keşiflerle zenginleşmesi (altın ve gümüş Avrupa'yı zenginleştirdi).

Osmanlı Veraset Sistemindeki Değişmeler

  • Osman ve Orhan Beyler zamanında ülke hükümdar ailesinin ortak malıydı.
  • I. Murat’tan itibaren ülke padişahın ve oğullarının sayıldı.
  • Fatih Sultan Mehmet, en güçlü olanın tahta geçmesi gerektiği düşüncesini getirdi (kardeş katli ile amaç ülke birliğinin sağlanarak bölünmesini engellemekti).
  • I. Ahmet (Duraklama Devri) döneminde yapılan değişikliklerle, Osmanlı hanedanı içinde bulunan en yaşlı ve en akıllı olanın padişah olma esasını belirledi.

Askeri Teşkilatın Bozulması

  • Dirlik topraklarının yani tımarların dağıtımındaki adaletsizlik, tımar ordusunun bozulmasına ve tımar sipahilerinin sayılarının azalmasına sebep oldu. Bu durum sadece ordunun bozulmasına değil, aynı zamanda ekonomik, sosyal ve idari birçok problemin doğmasına yol açtı.
  • III. Murat’tan itibaren devşirme kanununa aykırı olarak yeniçeri ocağına asker alımı devam etti. Maaşlı askerlerin artması nedeniyle devlet, ulufe ve cülus bahşişlerini ödemede sıkıntı yaşamaya başladı ve kapıkulu ocaklarının bozulmasına yol açtı.
  • Donanmanın başına denizcilikten anlamayan kişilerin getirilmesi, donanmanın ihmal edilmesine neden oldu.

İlmiye (Eğitim) Alanındaki Bozulmalar

  • İlmiye sınıfının bozulması, bu sınıfa yapılan denetimdeki adaletsizlik, eğitim ve belediye işlerinin de bozulmasına neden oldu.
  • Kadıların rüşvet olmadan iş yapmamaya başlaması, adalet sisteminin bozulmasına yol açtı.
  • Medreselerde okutulan pozitif bilimlere gereken önemin verilmemesi, bilim ve teknik alanında Avrupa'nın gerisinde kalınmasına sebep oldu.
  • Rüşvet veren kişilerin ve çocuk yaşta kişilerin (beşik uleması) müderris olarak atanması, medreselerde verilen eğitimin kalitesinin düşmesine sebep oldu.

Maliye (Ekonomi) Alanındaki Bozulmalar

  • Osmanlı Devleti’nde en önemli gelir ve gider kaynağı ordu ile ilgiliydi.
  • Ordu ve donanmanın bozulması, yapılan savaşların kaybedilmesine, ganimet elde edilmemesine, ordunun masraflarının artmasına ve Osmanlı Devleti'ne bağlı devletlerin vergilerini vermemelerine neden oldu.
  • Ulufe ve cülus bahşişlerinin artması, devletin mali yükünü artırdı.
  • Gelir azalırken giderlerin artması, mali dengeleri bozdu.
  • Yeni ticaret yollarının bulunması ve kapitülasyonlar, ticaret ve gümrük gelirlerinin azalmasına neden oldu.
  • Osmanlı Devleti'nin parasının değeri azaldı.

Osmanlı Devleti Duraklama Dönemi Padişahları

  • III. Murat (1574-1595)
  • III. Mehmet (1595-1603)
  • I. Ahmet (1603-1617)
  • I. Mustafa (1617-1618)
  • II. Osman (1618-1622)
  • I. Mustafa (1622-1623)
  • IV. Murat (1623-1640)
  • I. İbrahim (1640-1648)
  • IV. Mehmet (1648-1687)
  • II. Süleyman (1687-1691)
  • II. Ahmet (1691-1695)
  • II. Mustafa (1695-1703)

Osmanlı Duraklama Dönemi Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Fatih Sultan Mehmed

Fatih Sultan Mehmed

1. Mahmut Dönemi ve Savaşları

1. Mahmut Dönemi ve Savaşları

Popüler İçerikler

Osmanlı Rus Savaşı

Osmanlı Rus Savaşı

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Osmanlı Arması Özellikleri ve Sembolleri

Osmanlı Arması Özellikleri ve Sembolleri

2. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler

2. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler

Genç Osman Dönemi

Genç Osman Dönemi

2. Ahmet Dönemi ve Savaşları

2. Ahmet Dönemi ve Savaşları

Abdülmecit Dönemi ve Savaşları

Abdülmecit Dönemi ve Savaşları

Güncel

Adile Sultan Hayatı ve Ölümü

Adile Sultan Hayatı ve Ölümü

Güncel

İkinci Kosova Savaşı ve Sonuçları

İkinci Kosova Savaşı ve Sonuçları

Güncel

Osmanlı Ailesi

Osmanlı Ailesi

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi

Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi

1 Dünya Savaşında Osmanlı Devleti

1 Dünya Savaşında Osmanlı Devleti

Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü

Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü

Sultan Selim Hayatı ve Ölümü

Sultan Selim Hayatı ve Ölümü

Osmanlı Padişah Eşleri

Osmanlı Padişah Eşleri

Osmanlı Devleti Yükselme Dönemi

Osmanlı Devleti Yükselme Dönemi

Kuyucu Murat Paşa Dönemi ve Olayları

Kuyucu Murat Paşa Dönemi ve Olayları

4. Mehmet Dönemi ve Savaşları

4. Mehmet Dönemi ve Savaşları

Osman Bey Dönemi ve Hayatı

Osman Bey Dönemi ve Hayatı

II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler

II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler

3. Mehmet Dönemi ve Savaşları

3. Mehmet Dönemi ve Savaşları

Osmanlıda Eğitim Sistemi Nasıldı?

Osmanlıda Eğitim Sistemi Nasıldı?

1. Selim Dönemi Yenilikleri

1. Selim Dönemi Yenilikleri

Halime Sultan. Hayatı ve Ölümü

Halime Sultan. Hayatı ve Ölümü

2. Mustafa Dönemi ve Savaşları

2. Mustafa Dönemi ve Savaşları

17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Nasıldı?

17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Nasıldı?

2. Süleyman Dönemi ve Savaşları

2. Süleyman Dönemi ve Savaşları

Orhan Gazi Dönemi Fetihler

Orhan Gazi Dönemi Fetihler

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

Osmanlı Tuğrasının Özellikleri

Osmanlı Tuğrasının Özellikleri

1. Ahmet Dönemi Siyasi Olaylar

1. Ahmet Dönemi Siyasi Olaylar

Celali İsyanları Tarihi ve İsyanın Sebepleri

Celali İsyanları Tarihi ve İsyanın Sebepleri

Nurbanu Sultan Hayatı ve Dönemi

Nurbanu Sultan Hayatı ve Dönemi

Handan Sultan

Handan Sultan

1. Mehmed

1. Mehmed

Balkanlardaki Fetihler Hangileridir?

Balkanlardaki Fetihler Hangileridir?