1. Mahmut Dönemi ve Savaşları
15 Mayıs 2024

1. Mahmut Dönemi ve Savaşları

1. Mahmut, 2 Ağustos 1696 yılında Edirne'de dünyaya gelmiş olan 103. İslam halifesi ve 24. Osmanlı padişahıdır. Annesi Saliha Sultan, babası 2. Mustafa'dır. 3. Ahmet'in de yeğenidir. Okul çağına geldiğinde babasının da hocası olan Şeyhülislam Feyzullah Efendi'den gerekli dersleri almış ve şehzadeliği dönemine din ve fen alanında iyi bilgilerle gelmiştir. Babası 2. Mustafa'nın tahtan indirilişinden sonra amcası olan 3. Ahmet, şehzadenin yetişmesine katkıda bulunmuştur. 3. Ahmet'in Patrona Halil İsyanı ile padişahlıktan indirilmesiyle, 30 Eylül 1730 tarihinde padişahlığı başlamıştır. Amcasının nasihatleri ve tavsiyeleri ile bu görevi yapmaya başlamıştır.

1. Mahmut saltanatında yaşanan olaylar

Patrona Halil İsyanı: Padişahlığının ilk dönemine gelen isyanda, 1. Mahmut isyancıların isteklerine boyun eğmek zorunda kaldı. 3. Ahmet döneminde yakılan konaklar, isyancıların isteğiyle değiştirilen devlet adamları damga vurmuştu. 1. Mahmut'a karşı bağlılıklarını dile getirseler de isyanın başı olan Patrona Halil devlet işlerine karışıyordu. Kendisinin yeniçeri ağalığına getirilmesini ve Rusya'ya karşı savaşa girilmesini isteyen Patrona Halil, bu bahane edilerek saraya çağırılıp 17 Kasım 1730 tarihinde öldürüldü. Yandaşları öldürülmemek için tekrar ayaklandılar. 1. Mahmut Sancak-ı Şerif çıkartarak halktan ayaklanmanın bastırılması konusunda yardım istedi. Halkın yardımıyla 28 Ocak 1731 tarihinde bu ayaklanma da bastırıldı.

İran savaşları: Osmanlı ordusu iki koldan harekete geçerek 30 Temmuz 1731 yılında Kirmanşah'ı alarak, 15 Eylül'de Kürican'da İran ordusunu bozguna uğrattı. Urmiye ve Tebrizi alarak, İran'la 1732 yılında Ahmet Paşa Antlaşması imzalandı. Antlaşmaya göre, iki ülke arasında Aras nehri sınır kabul edilerek, Dağıstan, Revan, Şirvan, Bitlis, Gence ve Nahcıvan Osmanlılara, Erdelan, Kirmanşah, Tebriz, Luristan ve Hemedan İran'a bırakılmıştır. Osmanlıyı memnun etmeyen antlaşmadan sonra sadrazam görevinden alındı. Barış antlaşması uygun ortamı oluşturmadığından, 1733 yılında İran iktidarını eline geçiren Nadir Şah, kaybettikleri toprakları geri almak için 1735 yılında Osmanlılarla Arpaçay'da savaşa girerek, Tiflis, Gence ve Revan'ı geriye aldı.

Avusturya ve Rusya ile yapılan savaşlar: Osmanlıların İran'la olan çekişmesini fırsat bilen Rusya ve Avusturya iki koldan saldırılara başladı. Ruslar Azak Kalesini alarak, Kılburun, Gözleve ve Urkapı'yı işgal ettiler. Avusturya ise 1 Temmuz 1737 tarihinde Eflak, Sırbistan ve Bosna'yı işgal etti. 1. Mahmut Hekimoğlu Ali Paşa'yı Avusturya seferine, Muhsinzade Abdullah Paşa'yı Rusya seferine gönderdi. Rusya'nın elinden Kılburun ve Ozi kaleleri, Avusturya'dan Banka Luka alınarak büyük bir zaferle dönüş yapıldı. Rusya ve Avusturya'nın barış istemesi ile 18 Eylül 1739 yılında Rusya ve Avusturya'yla Belgrad Antlaşması imzalandı. Antlaşmaya göre Sava ve Tuna nehri Avusturya ile sınır kabul edilirken, Batı Eflak, Kuzey Bosna ve Belgrad dahil olmak üzere Kuzey Sırbistan geri alındı. Rusya'da Azak denizinde donanma bulundurmayacağı sözünü verdi.

Kapitülasyonlar: Kanuni zamanında Akdeniz'deki ticareti canlandırmak için Fransa'yla 1536 yılında yapılan gümrük ve ticaret kolaylıkları süresi bitmesine rağmen sürekli olarak uzatılmaktaydı. Tek taraflı verilen ayrıcalıklar, 1740 yılında yapılan antlaşmayla devamlı olarak verilmiştir. Ekonomiye zarar veren kapitülasyonlar, 1923 yılındaki Lozan Antlaşması ile kaldırılmıştır.

İran ile yeniden başlayan savaş: Avrupa ile sulh yapan 1. Mahmut, İran'la uğraşmaya başladı. Nadir Şah Osmanlılarla Kasr-ı Şirin Antlaşması yaparak, Osmanlılarla barışı sağladı.

1. Mahmut dönemindeki ıslahatlar ve mimari eserler: Patrona Halil İsyanının bastırılmasından sonra yeniliklerine devam eden 1. Mahmut, Ayasofya kütüphanesi ve diğer kütüphaneleri kurdu. Nuruosmaniye Camisinin Avrupa mimarisi ile yapılmasını istese de tepkiler üzerine kararından döndü. 1729 yılında Humbaracı Ocağında Humbaracı Ahmet Paşa'yla gelişmeler geçekleştirdi. Bu gelişmeler Avusturya ve Rusya'ya karşı kazanılan zaferlere katkıda bulunmuştur. Hekimoğlu Ali Paşa Camisi ve külliyesi en büyük eserleri arasındadır. Halep'te yaptırılan Osman Paşa Külliyesi, Tophane'de yaptırılan Birinci Mahmut çeşmesi, Şumnu'da yapılan Şerif Ali Paşa Camii önemli eserleri arasındadır.

1. Mahmut'un kişiliği ve ölümü

Son derece zeki, hamiyetli, merhametli ve anlayışlı bir kişiliğe sahip olan 1. Mahmut, olayları yakından takip eden, devlet işlerinde istişarede bulunan, yeniliği seven bir padişah olarak bilinir. Sanat, ilim ve edebiyatı severdi. Bu dönemde pek çok eser yazmıştır. Arap İskelesi Camii ve Rumeli Hisarı'nda Yıldıztepe mescidi ve İskele Camii yaptırdığı eserlerden örneklerdir. Osmanlıların gerileme dönemini yavaşlatan, huzuru sağlayan 1. Mahmut, 13 Aralık 1754 tarihinde Demirkapı'da cuma namazından sonra at üzerinde vefat etmiştir. Babasının türbesinin olduğu Yeni Camii Turhan Valide Sultan Türbesine gömüldü.

1. Mahmut Yorumları

soru

Süleyman

10 Nisan 2024 Çarşamba

cok güzeel ellerinize sağlık.. :)))

Cevap yaz
cevap

Admin

10 Nisan 2024 Çarşamba

Teşekkür ederim Süleyman! Beğenmene çok sevindim. :)

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

3. Osman Dönemi ve Savaşları

3. Osman Dönemi ve Savaşları

Balkanlardaki Osmanlı Eserleri

Balkanlardaki Osmanlı Eserleri

Popüler İçerikler

İlginizi Çekebilir

Fatih Sultan Mehmed

Fatih Sultan Mehmed

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Abdülmecit Dönemi ve Savaşları

Abdülmecit Dönemi ve Savaşları

1. Murat Dönemi ve Hayatı

1. Murat Dönemi ve Hayatı

Osmanlı Padişah Sıraları Nasıldır?

Osmanlı Padişah Sıraları Nasıldır?

Osmanlı Marşı Sözleri ve Özellikleri

Osmanlı Marşı Sözleri ve Özellikleri

Fatih Sultan Mehmed Dönemi Yenilikler

Fatih Sultan Mehmed Dönemi Yenilikler

Güncel

1. Mahmut Dönemi ve Savaşları

1. Mahmut Dönemi ve Savaşları

Güncel

20 Yüzyılda Osmanlı Devleti

20 Yüzyılda Osmanlı Devleti

Güncel

Osmanlı İran İlişkileri Nasıldı?

Osmanlı İran İlişkileri Nasıldı?

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Cem Sultan Hayatı ve Dönemi

Cem Sultan Hayatı ve Dönemi

3. Mustafa 3 Mustafa Dönemi ve Savaşları

3. Mustafa 3 Mustafa Dönemi ve Savaşları

Sultan Ahmet Hayatı ve Ölümü

Sultan Ahmet Hayatı ve Ölümü

Padişah Macunu Tarifi ve Malzemeleri

Padişah Macunu Tarifi ve Malzemeleri

İlk Osmanlı Parası

İlk Osmanlı Parası

Adile Sultan Hayatı ve Ölümü

Adile Sultan Hayatı ve Ölümü

Lale Devrinin Tarihi ve Özellikleri

Lale Devrinin Tarihi ve Özellikleri

2. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler

2. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler

3. Mehmet Dönemi Fetihler

3. Mehmet Dönemi Fetihler

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

3. Mustafa Dönemi Yenilikler

3. Mustafa Dönemi Yenilikler

Osmanlı Deniz Kuvvetleri

Osmanlı Deniz Kuvvetleri

Osmanlı Devletinin Kuruluşu

Osmanlı Devletinin Kuruluşu

Osmanlı Bayrağı Anlam ve Özellikleri

Osmanlı Bayrağı Anlam ve Özellikleri

Osmanlı Devleti Yükselme Dönemi

Osmanlı Devleti Yükselme Dönemi

Fatih Sultan Mehmed Dönemi Fetihler

Fatih Sultan Mehmed Dönemi Fetihler

II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler

II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler

4. Murat Dönemi ve Savaşları

4. Murat Dönemi ve Savaşları

1. Ahmed Dönemi Yenilikleri

1. Ahmed Dönemi Yenilikleri

1. Ahmet Dönemi Siyasi Olaylar

1. Ahmet Dönemi Siyasi Olaylar

2. Viyana Kuşatması ve Sonuçları

2. Viyana Kuşatması ve Sonuçları

İbrahim Padişah Hayatı ve Ölümü

İbrahim Padişah Hayatı ve Ölümü

Osmanlı Devletinde Yapılan Medreseler

Osmanlı Devletinde Yapılan Medreseler

Mihrimah Sultan Hayatı ve Ölümü

Mihrimah Sultan Hayatı ve Ölümü

2. Ahmet Dönemi ve Savaşları

2. Ahmet Dönemi ve Savaşları

Fatih Sultan Mehmet Hayatı ve Ölümü

Fatih Sultan Mehmet Hayatı ve Ölümü