4. Murat Dönemi ve Savaşları
15 Mayıs 2024

4. Murat Dönemi ve Savaşları

4. Murat, 27 Temmuz 1612 yılında doğmuş olan 96. İslam halifesi ve 17. Osmanlı padişahıdır. 1623 ve 1640 yılları arasında toplam 17 yıl saltanatta kalmıştır. Babası 1. Ahmet, annesi ise Kösem Sultan'dır. Tarihte Bağdat Fatihi ve Sahib-i Kıran ve Gazi olarak bilinir. Ağabeyi olan Genç Osman'ın Yedikule zindanlarında öldürülmesi üzerine, tahta geçen amcası 1. Mustafa'nın akli dengesi olmadığı ileri sürülüp 11 yaşında tahta geçirilen 4. Murat'ın saltanatı 10 Eylül 1623 yılında başlamış oldu.

4. Murat'ın saltanatının ilk yılları

Çok erken bir yaşta tahta geçmek zorunda kalan 4. Murat, o zamana kadar kafeste geçen bir hayat sürmüştür. Annesi Kösem Sultan oğlunu cülüs töreni için hazırlamış, kılıç kuşandıktan sonra sünnet ettirmiştir. Padişahlığa daha hazır olmayan sultan eğitimini bile tamamlamamıştı. Abisinin ölümüne şahitlik etmiş, amcasının tahttan indirilişini görmüştür. Saltanatın ilk yıllarında yaşının küçük olması sebebiyle Annesi Kösem Sultan vekil olarak tayin edilmiştir.

Kösem Sultan'ın iktidar dönemi

Kösem Sultan'ın söz sahibi olduğu dönemde, ülkede içi ve dış karışıklıkların devam ettiği bir ortam hüküm sürmekteydi. Bir yandan 4. Murat'ın eğitimine ağırlık vermiş, diğer yandan saltanat naibesi ile ülke yönetiminde söz sahibi olmuştur. Bu olay Osmanlı Devleti'nin tarihinde ilk kez yaşanmıştır. Safevilerin Irak'ı ele geçirmesi ve Mardin'e ilerlemesi, Bağdat ve diğer yerlerde Sünnilerin kılıçtan geçirilmesi, Ortadoğu'da Sünni ve Şii dengesinin bozulması gibi karışıklıklar yaşandı. Lübnan, Yemen, Kırım ve Mısır'da isyanlar baş gösterdi. Doğu Anadolu'da Abaza Mehmet Paşa'nın isyanları yaşandı. Devletin gelirlerinde vergi sisteminden kaynaklanan azalmalar oldu. Sadrazam Hüsrev Paşa'nın görevinden alınmasından dolayı yeniçerilerin sarayı basıp sadrazamı öldürmesi ve şehzadelerin öldürülmemesi için kendilerine verilmesini istemeleri ise padişah, veziri azam ve şeyhülislamın kefilliğiyle durduruldu. 4. Murat'ı annesinin gölgesinde kalma düşüncesi, yaşının küçüklüğü sebebiyle küçümsenmesi sert bir mizaca sahip olmasına sebep olmuştur. Kösem Sultan ise Abaza Mehmet Paşa'nın isyanını durdurmuş ve ülkenin bu durumdan kurtulması için çabalamıştır. On yıl boyunca iktidarda söz sahibi olmuş, sekiz veziri azamla çalışmıştır. Hayır işlerine önem vermiş, borçlu mahkumların borçlarını ödemiştir. Bu icraatlar o dönemde takdirle karşılanmıştır.

4. Murat'ın saltanatı devralması

Sultan gerekli tecrübeyi kazandıktan sonra, yeniçerileri merasim yapmak için Sultan Ahmet Meydanında toplamıştır. Tören sırasında yaşı ile alay eden subaya kılıcıyla verdiği ceza, yeniçerilerin düzene girmesine sebep olmuştur. Hazırlıklarını tamamladıktan sonra Anadolu'daki otoriteyi sağlamak için Bağdat üzerine sefer düzenlemiştir. Kanuni'den sonra ilk kez bir padişah Anadolu'ya seferler düzenlemiştir. 1638 tarihinde Bağdat Osmanlı topraklarına katılmıştır. Tarihin en görkemli seferlerinden birini gerçekleştiren 4. Murat, Bağdat Fatihi olarak anılmaktadır. 40 gün süren kuşatma, pek çok efsaneye konu olmuştur. Fethin ardından söylediği 'Bağdat'ı almaya çalışmak, Bağdat'ın kendinden daha mı güzeldi ne!' sözü tarihe geçmiştir. 1623-1639 yıllarında yapılan Osmanlı - Safevi savaşlarında Ahıska, Doğu Anadolu, Kafkasların önemli bir kısmı ve Revan ele geçirilmiştir.

4. Murat döneminde yapılan önemli yenilikler

4. Murat Osmanlı tarihinde rüşvet ve iltimasa bir düzen getirmiş, İstanbul'da kahve, tütün ve alkolü yasaklamıştır. Bunun sebebi 1631 yılında yaşanan İstanbul yangınının tütün ve alkol alan yeniçeriler tarafından çıkarılmış olmasıdır. Bu yasaklar devletin otoritesini kazanması açısından önem taşımaktadır. Yasakları bizzat denetleyen padişah, uymayanlar hakkında ölüm cezaları uygulanmasını istedi. 4. Murat halkın gözünde otoriter bir padişah olarak yer etmiştir. Lagari Hasan Çelebi ve Hezarfen Ahmet Çelebi'nin uçuş denemeleri bu dönemdeki bilimsel gelişmelerin en dikkat çekenidir. Hezarfen Ahmet Çelebi'nin Galata Kulesinden Üsküdar'daki Doğancılar meydanına kadar yaptığı uçuş, padişah tarafından bizzat izlenmiş ve takdir görmüştür. Bu uçuş dünya tarihinde de önemli bir yere sahiptir. Gökyüzünde ilk kez bu kadar uzun yapılan bir uçuş ve kıtalararası ilk uçuş olması açısından önemlidir. Padişahın tarihte fiziksel gücüyle de anıldığını belirtelim. 4. Murat iyi bir eğitime sahip, ilme ve musikiye karşı ilgili bir padişahtır. Katip Çelebi ve Evliya Çelebi gibi alimleri kollamıştır. Devlet düzenini sağlamış, tımar sistemini yeniden düzenlemiştir.

4. Murat'ın ölümü

Padişah henüz 28 yaşında 9 Şubat 1640 yılında Avrupa'ya sefer hazırlığındayken nikris hastalığı sonucu vefat etmiştir. Ölümünden sonra kardeşi İbrahim tahta geçmiştir. Babası 1. Ahmet'in türbesine gömülmüştür. Saltanatı Osmanlı devletinin duraklama döneminde olmasına rağmen istikrarlı bir şekilde geçmiştir. Devletin bu istikrarı ölümünden sonra Köprülü Mehmet Paşa'nın sadrazamlığına kadar sona ermiştir. Başarılı ve saygı duyulan bir padişah olması, askerliğe yatkın olması hakkında birçok menkıbe yapılmasına sebep olmuştur. Genç Osman'ın ardından Osmanlılarda ikinci reformcu olarak bilinmektedir.

4. Murat Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Osmanlı Edebiyatı

Osmanlı Edebiyatı

Editörün Seçtiği

Osmanlı Hanedanı

Osmanlı Hanedanı

İlginizi Çekebilir

Genç Osman Dönemi

Genç Osman Dönemi

Fatih Sultan Mehmed

Fatih Sultan Mehmed

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Yeniçeri Ocağının Özellikleri

Yeniçeri Ocağının Özellikleri

20 Yüzyılda Osmanlı Devleti

20 Yüzyılda Osmanlı Devleti

Orhan Gazi Hayatı

Orhan Gazi Hayatı

Genç Osman Nasıl Öldürüldü

Genç Osman Nasıl Öldürüldü

Sultan Selim Hayatı ve Ölümü

Sultan Selim Hayatı ve Ölümü

Güncel

Osmanlı Beylikleri Özellikleri ve Dönemleri

Osmanlı Beylikleri Özellikleri ve Dönemleri

Güncel

Ankara Savaşının Sonuçları

Ankara Savaşının Sonuçları

Güncel

4. Mustafa Dönemi ve Tarihi

4. Mustafa Dönemi ve Tarihi

Osmanlıda Hukuk Sistemi ve İşleyişi

Osmanlıda Hukuk Sistemi ve İşleyişi

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

3. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler

3. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler

Sultan Murat Hayatı ve Ölümü

Sultan Murat Hayatı ve Ölümü

Padişah Macunu Tarifi ve Malzemeleri

Padişah Macunu Tarifi ve Malzemeleri

4. Murat Dönemi ve Savaşları

4. Murat Dönemi ve Savaşları

Fetret Devri Olayları ve Tarihi

Fetret Devri Olayları ve Tarihi

4. Murat Dönemi Yenilikleri

4. Murat Dönemi Yenilikleri

3. Ahmet Dönemi ve Savaşları

3. Ahmet Dönemi ve Savaşları

Osmanlı Askeri Teşkilatı Nasıldı?

Osmanlı Askeri Teşkilatı Nasıldı?

2. Süleyman Dönemi ve Savaşları

2. Süleyman Dönemi ve Savaşları

Rüstem Paşa Hayatı ve Dönemi

Rüstem Paşa Hayatı ve Dönemi

İlk Osmanlı Halifesi Kimdir?

İlk Osmanlı Halifesi Kimdir?

Osman Bey Dönemi ve Hayatı

Osman Bey Dönemi ve Hayatı

Sultan Ahmet Hayatı ve Ölümü

Sultan Ahmet Hayatı ve Ölümü

Osmanlı Padişah Eşleri

Osmanlı Padişah Eşleri

Padişah Ahmet. Hayatı ve Ölümü

Padişah Ahmet. Hayatı ve Ölümü

3. Selim Dönemi ve Savaşları

3. Selim Dönemi ve Savaşları

İlk Osmanlı Medresesi

İlk Osmanlı Medresesi

Osmanlı Deniz Kuvvetleri

Osmanlı Deniz Kuvvetleri

Osmanlı Marşı Sözleri ve Özellikleri

Osmanlı Marşı Sözleri ve Özellikleri

2. Mustafa Dönemi ve Savaşları

2. Mustafa Dönemi ve Savaşları

Osmanlı Arması Özellikleri ve Sembolleri

Osmanlı Arması Özellikleri ve Sembolleri

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

1. Ahmed Dönemi Yenilikleri

1. Ahmed Dönemi Yenilikleri

Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü

Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü

3. Mehmet Dönemi Fetihler

3. Mehmet Dönemi Fetihler