Osmanlıda Eğitim Nasıl Yapılırdı?
22 Haziran 2024

Osmanlıda Eğitim Nasıl Yapılırdı?

Osmanlı'da Eğitim

Osmanlı İmparatorluğu'nda eğitim, bireylerin belirli bir konuda veya bilim dalında yetiştirilmeleri ve mevcut yeteneklerinin, bilgilerinin geliştirilmesi amacıyla yapılan faaliyetlerdir. Eğitim, öğretim faaliyetlerinden de yararlanarak amacına ulaşmayı hedefler. Bu nedenle öğretim, eğitimin bir parçası olarak kabul edilir. Osmanlı'da "talim" ve "tedris" gibi terimlerle ifade edilen öğretim, belirli bir amaca yönelik olarak gerekli bilgilerin öğretilmesi işidir. Buna göre, eğitim ve öğretimin amacı, insanlara gerekli bilgi, kültür ve belirli davranışları kazandırmak olarak tanımlanabilir.

Osmanlı'da Eğitimin Temel İlkeleri

Osmanlı'da eğitimin iki ana düşüncesi bulunmaktaydı:
  • Kişilere değerli ve geçerli bilgileri aktarmak.
  • Hedeflenen amaçları gerçekleştirebilmek için eğitim ve öğretim faaliyetini yürüten kurumlar ile eğitim ve öğretim yapmak.

Osmanlı'da Askeri ve İlmî Eğitim

Osmanlı'da eğitim, birçok alanda gerçekleştirilmiştir. Bunlardan biri de askeri ve ilmî alanlardaki eğitimdir. Askeri sınıfa insan yetiştirmek amacıyla Topkapı Sarayı'nda bulunan Enderun Mektebi önemli bir yer tutar. Bu mektebe girebilmek için Galatasaray, Edirne Sarayı ve İbrahim Paşa Sarayı gibi saray okullarından mezun olmak gerekiyordu. Bu okullara devşirme yöntemi ile, yani Osmanlı Devleti'nin fethettiği bölgelerdeki yetenekli Hristiyan çocukları sıkı bir eğitimden geçirerek üstün bir asker ve bürokrat yetiştirme sistemi, öğrenci alınırdı. Enderun Mektebi'ni bitirenler, Kaptan-ı Derya, Yeniçeri Ağası, Beylerbeyi, Vezir ve Sadrazam gibi askeri sınıfların kademelerinde görev yapabilirlerdi. İlmiye sınıfı ise medreselerden yetişiyordu. Medreselerden mezun olanlar kadılık, müftülük, nişancılık, defterdarlık ve cami hizmetlerinde görev alabilirlerdi.

Sübyan Mektepleri

Osmanlı'da eğitimin ilk adımı sübyan mektepleriydi. Bu mekteplere mahalle mektepleri de denirdi ve her mahallede bulunurdu. Günümüzdeki karşılığı ilkokullar olan bu mektepler, medreselere başlangıcın temelini oluştururdu. 5-6 yaşına gelmiş çocuklar bu okullara giderdi. Bu okullarda eğitim verebilmek için özel bir yeteneğe sahip olmak gerekmiyordu; okuma-yazma bilen ve ders vermeye uygun olan herkes bu okullarda ders verebilirdi. Sübyan mekteplerinin belirli bir süresi ve sınıfı yoktu; her çocuk öğrenmesi gereken şeyleri öğrenene kadar okullara devam ederdi. Bu mekteplerde alfabe, okuma, yazma, dört işlem ve dini bilgiler verilirdi.

Medreseler

Medreseler, orta ve yüksek öğretim kurumlarının temelini oluştururdu. Medrese kelimesi anlam olarak talebenin ilim öğrendiği yer anlamına gelir. Medreseler genel anlamda sübyan mekteplerinin üstünde eğitim-öğretim yapan orta ve yüksek öğrenim kurumlarıydı. İlk Osmanlı medresesi 1330 yılında İznik'te Orhan Bey tarafından yaptırılmıştır. Medreselerde okutulan dersler arasında Kuran, Hadis, Fıkıh ve Kelam dersleri bulunurdu. Osmanlı'da eğitim, medreselerde din ağırlıklı olarak gerçekleşirdi.

Osmanlı'da Eğitimde Yenilikler

Zamanla Osmanlı'da eğitimde bazı gelişmeler yaşandı. Daha önceden kızlar okula gitmezken, açılan kız rüştiyesi ile kızlar da eğitim ve öğretim görmeye başladılar. Bu gelişme, Türk eğitim tarihinde önemli bir adımdır. Daha sonra, günümüzde Siyasal Bilgiler Fakültesi olarak bilinen Mekteb-i Mülkiye açılmıştır. 1868'de de halen günümüzde öğrenci yetiştiren Galatasaray Lisesi açılmıştır. Fakir ve kimsesiz çocukların eğitim ve öğretim masraflarını karşılamak üzere Darüşşafaka kurulmuştur.

1856 Islahat Fermanı ve Eğitim

1856 yılındaki Islahat Fermanı ile Osmanlı'da eğitim alanında bazı değişiklikler yapılması öngörülmüştür. Hristiyan ve Müslüman tüm Osmanlı halkının eşit şartlar altında eğitim faaliyetlerinden faydalanması ve bu suretle Osmanlı birliğinin sağlanması amaçlanmıştır.

Osmanlıda Eğitim Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

İlk Osmanlı Medresesi

İlk Osmanlı Medresesi

4. Mustafa Dönemi ve Tarihi

4. Mustafa Dönemi ve Tarihi

1. Abdülhamid

1. Abdülhamid

Popüler İçerikler

Editörün Seçtiği

İlginizi Çekebilir

Haber Bülteni

Popüler İçerik

İltizam Özellikleri ve Uygulanışı

İltizam Özellikleri ve Uygulanışı

Sultan Alparslan Hayatı ve Ölümü

Sultan Alparslan Hayatı ve Ölümü

II.Beyazid Dönemi Fetihler

II.Beyazid Dönemi Fetihler

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

Güncel

Osmanlı Padişahları Soy Ağacı

Osmanlı Padişahları Soy Ağacı

Güncel

Osmanlı Tuğrasının Özellikleri

Osmanlı Tuğrasının Özellikleri

Osmanlı Ordusu Özellikleri ve Savaşları

Osmanlı Ordusu Özellikleri ve Savaşları

2. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler

2. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler

İlk Osmanlı Padişahı

İlk Osmanlı Padişahı

Osmanlı Hukuk Sistemi Nasıl İşliyordu?

Osmanlı Hukuk Sistemi Nasıl İşliyordu?

Balkanlardaki Fetihler Hangileridir?

Balkanlardaki Fetihler Hangileridir?

17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Nasıldı?

17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Nasıldı?

İbrahim Padişah Hayatı ve Ölümü

İbrahim Padişah Hayatı ve Ölümü

1. Selim Dönemi Yenilikleri

1. Selim Dönemi Yenilikleri

Adile Sultan Kasrı Hayatı ve Ölümü

Adile Sultan Kasrı Hayatı ve Ölümü

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Osmanlı Duraklama Dönemi

Osmanlı Duraklama Dönemi

Abdülaziz Dönemi ve Hayatı

Abdülaziz Dönemi ve Hayatı

3. Murad Dönemi Fetihler

3. Murad Dönemi Fetihler

Padişah Ahmet. Hayatı ve Ölümü

Padişah Ahmet. Hayatı ve Ölümü

Şehzade Mustafa Hayatı ve Öldürülmesi

Şehzade Mustafa Hayatı ve Öldürülmesi

Osmanlıda Veraset Sistemi

Osmanlıda Veraset Sistemi

Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü

Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü

Islahat Fermanı Sonuçları

Islahat Fermanı Sonuçları

Osmanlı Rus Savaşı

Osmanlı Rus Savaşı

Kösem Sultan Hayatı ve Dönemi

Kösem Sultan Hayatı ve Dönemi

Celali İsyanları Tarihi ve İsyanın Sebepleri

Celali İsyanları Tarihi ve İsyanın Sebepleri

Safiye Sultan Hayatı ve Ölümü

Safiye Sultan Hayatı ve Ölümü

Eyüp Sultan

Eyüp Sultan

Osmanlı Divan Üyeleri

Osmanlı Divan Üyeleri

Son Osmanlı Mebusan Meclisi

Son Osmanlı Mebusan Meclisi

Osmanlıda Tımar Sistemi

Osmanlıda Tımar Sistemi

I.Mehmed Dönemi Fetihler

I.Mehmed Dönemi Fetihler