17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Nasıldı?
22 Haziran 2024

17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Nasıldı?

17. Yüzyılda Osmanlı Devleti

17. yüzyıl, Osmanlı Devleti için "Duraklama Dönemi" olarak bilinen karmaşık ve zorlu bir süreçtir. Bu dönemde Osmanlı Devleti, iç ve dış dinamikler sebebiyle eski gücünü kaybetmeye başlamıştır. Çeşitli savaşların uzaması, iç isyanların artması, ekonomik ve mali sorunlar, askeri ve idari sistemdeki bozulmalar, bilim ve teknik alanında Avrupa'nın gerisinde kalınması gibi pek çok neden Osmanlı'nın duraklamasına yol açmıştır. Bu makalede, 17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin karşılaştığı sorunlar ve yapılan ıslahatlar ele alınacaktır.

Duraklama Dönemi Nedenleri

17. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti, çeşitli nedenlerle eski gücünü kaybetmeye başlamıştır:

  • Uzayan savaşlar ve bu savaşların zaman zaman kaybedilmesi.
  • Sınırların genişlemesinde yavaşlama ve iç isyanların artması.
  • Mali ve ekonomik sorunlar, vergi toplama sisteminin bozulması.
  • Askeri sistemdeki bozulmalar ve yeniçeri isyanları.
  • Yönetici yetersizliği ve hükümdarların çocuk yaşta tahta çıkması.
  • Bilim ve teknik alanında Avrupa'nın gerisinde kalınması.
  • Devletin doğal sınırlara ulaşması ve güçlü devletlerle karşılaşması.

Dış Olaylar

1. Osmanlı-İran Savaşları

Osmanlı Devleti, 1590 yılında Ferhat Paşa Antlaşması ile doğuda en geniş sınırlarına ulaşmıştı. Ancak İran, Osmanlı'nın batıda Avusturya ile ve içeride Celali İsyanları ile uğraşmasını fırsat bilerek sınırları tehdit etmeye başladı. Savaşlar yeniden başladı ve 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması'na kadar aralıklarla devam etti. Kasr-ı Şirin Antlaşması'na göre:

  • Bağdat Osmanlı'da kaldı.
  • Revan ve Azerbaycan İran'a bırakıldı.

2. Osmanlı-Avusturya Savaşları

Avusturya, Kanuni Sultan Süleyman döneminde yapılan İstanbul Antlaşması'ndan beri Osmanlı'ya yıllık vergi vermekteydi. Avusturya'nın bu vergiyi kesmesi ve sınırdaki olaylar nedeniyle 1593'te başlayan savaşlar, 1606 yılına kadar sürdü. Osmanlı, Haçova ve Kanije'de büyük zaferler kazandı ancak doğuda İran savaşlarının başlaması ve içeride Celali İsyanlarının patlak vermesi nedeniyle istenilen sonuca varılamadı. 1606'da Zitvatorok Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmaya göre:

  • Kanije, Eğri ve Estergon Osmanlı'da kalacak.
  • Avusturya yıllık vergi ödemeyecek.
  • Avusturya savaş tazminatı ödeyecektir.
  • Avusturya kralı Osmanlı padişahına denk sayılacaktır.

Not: Bu savaşla Osmanlı'nın savaştan galip çıktığı ancak Avusturya üzerindeki üstünlüğün kaybedildiği kabul edilir. Avusturya kralı Osmanlı padişahıyla eşit sayılacaktı.

1662'de Avusturya'nın Erdel'de karışıklık çıkması üzerine Fazıl Ahmet Paşa sefere çıktı ve Uyvar'ı aldı. Avusturya ordusunu da yendi. Avusturya barış istedi ve 1664'te Versay Antlaşması imzalandı. Antlaşmaya göre:

  • Avusturya savaş tazminatı ödeyecekti.
  • Avusturya, Erdel işlerine karışmayacaktır.
  • Uyvar ve Neograd Kaleleri Osmanlı'da kalacaktır.

Not: Bu antlaşma ile Avusturya'dan son kez toprak alınmıştır.

Daha sonra Macarların yardım istemesi üzerine Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, Avusturya'nın başkenti Viyana'yı kuşattı ancak yenildi. 1699'da yapılan Karlofça Antlaşması'nda Osmanlı ilk kez büyük toprak kaybetti.

3. Osmanlı-Lehistan ve Osmanlı-Venedik Savaşları

Osmanlı, Lehistan ile yapılan Bucaş Antlaşması ile batıda son kez toprak kazanarak en geniş sınırlarına ulaştı. Venedik'in elinde bulunan Girit'te Hristiyanlar, Osmanlı'nın ticaret, hazine ve yolcu gemilerine saldırıyordu. 1645'te ada kuşatıldı ve 25 gün sonunda ada alındı. Girit'in alınması ile Doğu Akdeniz Türk gölü haline geldi.

İç İsyanlar

17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde yönetimin bozulması, siyasi ve mali sorunların çıkması ile bağlantılı birçok isyan çıktı:

  • Yeniçeri ve Kapıkulu İsyanları: Devlet adamlarının çıkarları doğrultusunda askerleri kışkırtması, askerin maaşının zamanında ödenmemesi, ocaktaki bozulmalar gibi etkenler isyanların çıkmasına neden olmuştur. Genç Osman'ın ölümüyle sonuçlanmıştır.
  • Celali İsyanları: Padişahların ve yöneticilerin yetersiz kalması, rüşvet ve kayırmanın olması, tımar sisteminin bozulması, yöneticilerin halktan haksız yere vergi toplaması, savaşların uzun sürmesi gibi nedenler Anadolu'da isyanların çıkmasına neden olmuştur.
  • Eyalet İsyanları: Merkezi otoritenin zayıflığından yararlanan Erdel, Eflak, Boğdan, Yemen, Tunus gibi merkeze uzak yerlerde isyanlar çıktı. İsyanlar zor da olsa bastırıldı.

17. Yüzyılda Osmanlı Devleti (Islahatlar)

II. Osman (Genç Osman) Islahatları

  • İlmiye sınıfının yetkilerini azalttı. Şeyhülislamın fetva vermek dışında yetkileri kaldırıldı.
  • İçki içmek yasaklandı.
  • Saray dışından evlenme geleneği yeniden başlatıldı.
  • Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmak istedi ancak Yeniçeriler bunu öğrenince Genç Osman'ı öldürdüler. Genç Osman'ın öldürülmesiyle ıslahat yarım kaldı.

IV. Murat Islahatları

  • Yeniçeri zorbalığını ortadan kaldırdı ve bir düzen sağladı.
  • İçki ve sigara kullanımını yasakladı. Kahvehaneleri kapattı. Bu yolla asayiş ve güvenliği sağlamaya çalıştı.
  • Maliyeyi düzeltti.
  • Genç yaşta ölümü ıslahatların yarıda kalmasına sebep oldu.

Sonuç

17. yüzyıl, Osmanlı Devleti için çeşitli zorluklarla dolu bir dönem olmuştur. İç ve dış sorunlar, devletin gücünü ve otoritesini zayıflatmış, ancak yapılan ıslahatlarla kısmen de olsa toparlanma sağlanmıştır. Bu dönemdeki değişimler, Osmanlı Devleti'nin gelecekteki yapısal dönüşümlerine de zemin hazırlamıştır.

17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

4. Mustafa Dönemi ve Tarihi

4. Mustafa Dönemi ve Tarihi

İlk Osmanlı Padişahı

İlk Osmanlı Padişahı

Popüler İçerikler

Osmanlıda Tımar Sistemi

Osmanlıda Tımar Sistemi

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Osmanlı Devleti Yükselme Dönemi

Osmanlı Devleti Yükselme Dönemi

Son Osmanlı Mebusan Meclisi

Son Osmanlı Mebusan Meclisi

Osmanlı Deniz Kuvvetleri

Osmanlı Deniz Kuvvetleri

Osmanlı Devletinde Harem

Osmanlı Devletinde Harem

Sultan Alparslan Hayatı ve Ölümü

Sultan Alparslan Hayatı ve Ölümü

Güncel

Fatih Sultan Mehmed

Fatih Sultan Mehmed

Güncel

Fatih Sultan Mehmed Dönemi Fetihler

Fatih Sultan Mehmed Dönemi Fetihler

Güncel

Son Osmanlı Padişahı Sultan Vahdettin

Son Osmanlı Padişahı Sultan Vahdettin

Osmanlıda Eğitim Sistemi Nasıldı?

Osmanlıda Eğitim Sistemi Nasıldı?

Osmanlı Padişah Eşleri

Osmanlı Padişah Eşleri

İlk Osmanlı Bankası Hangisidir ve Çalışma Şekli

İlk Osmanlı Bankası Hangisidir ve Çalışma Şekli

3. Mustafa Dönemi Yenilikler

3. Mustafa Dönemi Yenilikler

Hürrem Sultan Hayatı ve Döneminde Yaşanan Olaylar

Hürrem Sultan Hayatı ve Döneminde Yaşanan Olaylar

Osmanlı Bayrağı Anlam ve Özellikleri

Osmanlı Bayrağı Anlam ve Özellikleri

Halime Sultan. Hayatı ve Ölümü

Halime Sultan. Hayatı ve Ölümü

Nurbanu Sultan Hayatı ve Dönemi

Nurbanu Sultan Hayatı ve Dönemi

Osmanlıda Toprak Sistemi Nasıldı?

Osmanlıda Toprak Sistemi Nasıldı?

Osmanlı Marşı Sözleri ve Özellikleri

Osmanlı Marşı Sözleri ve Özellikleri

Osmanlı Ordusu Özellikleri ve Savaşları

Osmanlı Ordusu Özellikleri ve Savaşları

Osmanlı Hanedanı

Osmanlı Hanedanı

IV. Murad Dönemi Siyasi Olaylar

IV. Murad Dönemi Siyasi Olaylar

Osmanlı Devletini Kim Kurdu?

Osmanlı Devletini Kim Kurdu?

3. Selim Dönemi ve Savaşları

3. Selim Dönemi ve Savaşları

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

Osmanlı Akıncılarının Özellikleri?

19 Yüzyılda Osmanlı Devleti

19 Yüzyılda Osmanlı Devleti

1. Mehmed

1. Mehmed

1. Abdülhamid

1. Abdülhamid

Osmanlı Hukuk Sistemi Nasıl İşliyordu?

Osmanlı Hukuk Sistemi Nasıl İşliyordu?

Pargalı İbrahim Hayatı ve Dönemi

Pargalı İbrahim Hayatı ve Dönemi

Osmanlıda Eğitim Nasıl Yapılırdı?

Osmanlıda Eğitim Nasıl Yapılırdı?

2. Selim Dönemi ve Savaşları

2. Selim Dönemi ve Savaşları

Osmanlı Başkentleri

Osmanlı Başkentleri

Osmanlı Duraklama Dönemi

Osmanlı Duraklama Dönemi

20 Yüzyılda Osmanlı Devleti

20 Yüzyılda Osmanlı Devleti

I.Mehmed Dönemi Fetihler

I.Mehmed Dönemi Fetihler